Wieści z Misji i Delegatur

SŁOWACJA: Rocznica przybycia pierwszych pallotynów na Słowację – biogram ks. Antona Hanovský’ego

Wczoraj, 11 czerwca 2018 r., Delegatura św. Cyryla i Metodego świętowała 80-tą rocznicę przybycia pierwszych pallotynów na Słowację oraz 25-lecie ponownego przybycia pallotynów na Słowację. W pierwszej grupie był ks. Anton Hanovský (Hanowski) SAC (1904 – 1956), duszpasterz wśród Polaków na Opolszczyźnie, duszpasterz niemiecki na Słowacji i w Czechach, męczennik systemu komunistycznego

Urodził się 11 maja 1904 we Wrzesinie (dawniej Szombark, niem. Alt Schöneberg) k. Olsztyna, w diecezji warmińskiej, w rodzinie Piotra i Marianny z d. Berthel. Od 1916 uczył się w gimnazjum w Ehrenbreitstein i Vallendar. Sutannę stowarzyszenia przyjął 24 września 1922, a dwa lata później złożył pierwszą profesję. 1 lipca 1928 w Limburgu przyjął święcenia kapłańskie, a prymicje w Wrzesinie odprawił 5 lipca. Pracował w Ząbkowicach Śląskich (niem. Frankenstein) i Hofstetten, a od 1930 w Kietrzu (niem. Katscher). Na Opolszczyźnie pracował w polskim duszpasterstwie. W 1939 został mianowany duszpasterzem dla wiernych języka niemieckiego w mieście Handlová (węg. Nyitrabánya, niem. Krickerhau) na Słowacji. Przybył tu w lutym wraz z ks. Peterem Hahnem i na obrzeżach miasta wzniósł dom Stowarzyszenia, który w końcu lipca 1942 wizytował generał Stowarzyszenia (wtedy mieszkał tam również ks. Josef Musiol). W latach 1939-42 wybudował kościół pw. Dobrego Pasterza. Była to trójnawowa kamienna budowla z dwoma bocznymi kaplicami. Pierwszą mszę odprawił ks. Anton na Boże Narodzenie 1942. W 1944 odbyła się konsekracja kościoła. Powstała tu też parafia, która istnieje do dziś.
Po II wojnie światowej pozostał na Słowacji i w 1948 został wypędzony do Czech. Zajął się wtedy duszpasterstwem wśród Słowaków. Kiedy reżim komunistyczny rozpoczął prześladowania Kościoła katolickiego w Czechach, przeszedł przez szereg wyczerpujących kar. Od 19 września 1949 przebywał w więzieniach, obozach przymusowej pracy i kopalniach, a fatalne warunki życia odbiły się na jego zdrowiu. W październiku 1955 został deportowany do Niemieckiej Republiki Federalnej. Był już wtedy załamany psychicznie. Sprawiał wrażenie człowieka niespokojnego, widzącego wszędzie zdradę i podejrzanych szpiegów. Nieoczekiwanie zmarł 3 stycznia 1956 w Limburgu i tam został pochowany.

W języku słowackim opublikował Padre Pallotta a jeho Madona, Prievidza 1948 (48 ss.), oraz artykuły w czasopiśmie "Kráľovná mája" – w 9(1947): Boží pozdrav (70-72), Kráľovná mája a Vincent Pallotti (110-112), Neznáme kvety (133-135), Oči, ktoré videly Pannu Máriu (169-171) – w 10(1948): Bojovník Boží, Ctihodný sluha Boží Vincent Pallotti (22-24), Najlepší pozdrav (69-70), Tajomstvo Krvi Kristovej (95-98) i Judášova veľkonočná spoveď (128-130), oraz Betleem i progres, w: Kalendar ukrainsko-ruskoj sekcii demokratickoj partii, Prešov 1947, 36-37.

Oprac.: ks. Stanisław Tylus SAC


Warto dołączyć

Warto wiedzieć

Warto posłuchać

Warto wspomóc

Jak do nas trafić